BASKETBAL 58 — Leer en Speel

Blok of charge: wie maakt de fout bij contact?

Elke speler heeft recht op zijn eigen ruimte, de cilinder. Een verdediger die met zijn gezicht naar de aanvaller staat en beide voeten op de vloer heeft, staat legaal. Komt het contact dan op zijn torso, dan is het een charge van de aanvaller. Stond hij er nog niet, dan is het blocking. In de no-charge halve cirkel onder de basket wordt geen charge gefloten. Hieronder staat de hele regel, met de tekeningen van de cilinder en van blok of charge.

Jouw ruimte op het veld

De cilinder

Elke speler heeft recht op de ruimte die hij inneemt: een denkbeeldige koker vanaf zijn voeten tot het plafond. Voor een verdediger en een aanvaller zonder bal loopt die koker van de handpalmen voor tot de billen achter. Bij de aanvaller met de bal ligt de voorkant bij de voeten, de knieën en de bal boven de heupen. Binnen die ruimte moet hij normaal kunnen dribbelen, pivoteren, schieten en passen. Komt een verdediger daar binnen en maakt hij contact, dan maakt de verdediger de fout. Een aanvaller die buiten zijn cilinder armen of benen spreidt om ruimte te winnen maakt ook een fout.

Verticaliteit

Iedereen mag elke plek innemen die nog geen tegenstander bezet. De lucht boven die plek hoort erbij. Spring je recht omhoog binnen je cilinder, dan blijf je in je recht. Verlaat je je cilinder en raak je iemand die daar al stond, dan is het contact van jou. Recht omhoog springen met gestrekte armen is dus nooit een fout. Afduwen is wel een fout, net als benen of armen spreiden tijdens of vlak na een schot.

De legale verdedigingspositie

Twee voorwaarden

Een verdediger heeft een legale verdedigingspositie zodra hij met zijn gezicht naar de aanvaller staat en beide voeten op de vloer heeft. Armen omhoog en recht omhoog springen mag.

De cilinder van opzij als koker boven de voeten, van handpalmen voor tot billen achter; daarnaast van boven een verdediger met het gezicht naar de aanvaller met de bal en beide voeten op de vloer

Links zie je de cilinder van opzij en rechts van boven de legale verdedigingspositie.

De speler met de bal

Tegen de speler die de bal vasthoudt of dribbelt gelden tijd en afstand niet. Hij moet altijd kunnen stoppen of van richting veranderen, ook als de verdediger er pas net staat. De verdediger neemt zijn positie wel in zonder contact. Daarna mag hij meebewegen om die positie te houden, zolang hij niet naar de aanvaller toe gaat. Hij mag stilstaan, recht omhoog springen en opzij of achteruit stappen, desnoods met de voeten even los van de vloer. Ook mag hij binnen zijn cilinder draaien om een blessure te voorkomen. Armen, schouders, heupen of benen uitsteken om de dribbelaar tegen te houden mag niet. Komt het contact dan op de torso van de verdediger, dan heeft de speler met de bal het veroorzaakt.

De speler zonder bal

Een speler zonder bal mag vrij bewegen. Tegen hem gelden tijd en afstand wel. Ga dus niet zo dicht en zo snel in zijn baan staan dat hij niet meer kan stoppen of uitwijken. De afstand hangt af van zijn snelheid en is nooit minder dan een normale stap. Houd je die ruimte niet aan, dan is het contact voor jou.

Blocking of charging

Een vraag met twee uitkomsten

Charging is duwen of tegen de torso van een tegenstander aan bewegen. Blocking is illegaal contact dat een tegenstander belemmert. Beide kunnen met of zonder bal gebeuren. De eerste vraag is of de verdediger een legale verdedigingspositie had voordat het contact kwam. Tegen een speler zonder bal moet hij er ook op tijd en op afstand hebben gestaan. Daarna kijk je of het contact op zijn torso kwam. Zo ja, dan is het een charge en maakt de aanvaller de fout. Zo nee, dan is het blocking en maakt de verdediger de fout. Wie de bal negeert en meeschuift om een tegenstander de weg te versperren is bij contact verantwoordelijk, tenzij de ander duwt of vasthoudt.

De speler in de lucht

Wie springt mag landen op de plek waar hij opsprong. Hij mag ook ergens anders landen als die plek en de weg ernaartoe bij de afzet vrij waren. Landt hij en schuift hij door tegen een verdediger die daar al legaal stond, dan is dat zijn contact. Niemand mag in zijn baan gaan staan nadat hij is opgesprongen. Wie onder een speler in de lucht gaat staan en contact veroorzaakt maakt meestal een flagrante fout. Wat dat is lees je in les 11 van de cursus.

De no-charge halve cirkel

De halve cirkel onder de basket voorkomt dat een verdediger onder zijn eigen basket een charge uitlokt. De lijn hoort bij de halve cirkel. Stel dat een aanvaller met de bal de halve cirkel in springt voor een schot of een pass. In de lucht raakt hij een verdediger die met een of beide voeten in de halve cirkel staat. Dat contact wordt dan niet als fout van de aanvaller gefloten. In vier gevallen geldt de halve cirkel niet:

In de lucht naar de hoek passen is legaal. Pass je af aan een teamgenoot vlak achter je en ruim je daarna de verdediger met je lichaam weg, dan is dat een fout.

Twee drives van boven: links staat de verdediger met zijn gezicht naar de aanvaller met de bal en beide voeten op de vloer voordat het contact komt, charge; rechts is een verdediger nog onderweg naar de baan als het contact komt, blocking, en staat een tweede verdediger in de no-charge halve cirkel, geen charge

Links is het een charge, want de verdediger stond er al voordat het contact kwam. Rechts is het blocking, want B is nog onderweg naar de baan als het contact komt. C staat in de no-charge halve cirkel en daar wordt geen charge gefloten.

De screen

Legaal en illegaal

Bij een screen ga je in de weg staan van een tegenstander zonder bal zodat je teamgenoot vrij komt. De screen is legaal als de screener bij het contact stilstond met beide voeten op de vloer binnen zijn cilinder. Wie dan tegen de screen aanloopt is zelf verantwoordelijk. De screen is illegaal als de screener bewoog bij het contact of te weinig afstand liet:

De tegenstanderDe ruimte
staat stil en ziet je, want je staat voor of opzij van hemzo dichtbij als je wilt, zonder contact
staat stil en ziet je niet, want je staat achter hemeen normale stap
looptgenoeg om te stoppen of uit te wijken: een tot twee normale stappen

Beweegt de screener bij het contact terwijl de tegenstander stilstaat of achteruit gaat, dan krijgt hij blocking.

Handen, armen, de post en de rebound

Handen en armen

Een tegenstander met de hand aanraken is op zichzelf geen fout. Beperkt het contact zijn bewegingsvrijheid, dan is het wel een fout. Een hand of arm op de tegenstander laten liggen om hem af te remmen is een fout, net als herhaald porren. De aanvaller met de bal maakt een fout als hij een arm of elleboog om de verdediger haakt of hem wegduwt. Dat geldt ook als hij tijdens de dribbel de verdediger met een gestrekte onderarm van de bal houdt. De aanvaller zonder bal maakt een fout als hij afduwt om vrij te komen. Contact van achteren door de verdediger is een fout, ook als hij de bal wilde spelen. Vasthouden en duwen zijn met elk lichaamsdeel een fout.

De post en de rebound

In de post staat een speler met de rug naar de basket. Ook daar geldt de verticaliteit. Wie de ander met schouder, heup of uitgestoken armen uit zijn positie duwt maakt een fout, of hij nu aanvaller of verdediger is. Bij de rebound heeft de speler die een plek het eerst inneemt er recht op. Een tegenstander wegduwen om bij de bal te komen is een fout. De halve cirkel speelt daarbij geen rol.

De schotbeweging

Twee beginpunten

De straf hangt ervan af of een speler bij de fout in schotbeweging was. Die straf lees je in les 10 van de cursus. Bij een sprongschot of een ander schot zonder drive begint de schotbeweging als schouders en bal omhoog gaan richting de basket. Wie met de bal op heuphoogte stilstaat is dus nog niet in schotbeweging. Bij een drive naar de basket begint de schotbeweging bij de gather. Bij de gather komt de bal na de dribbel of een vangbal in de lucht tot rust in de handen. De speler zet daarbij de beweging naar het schot door. Zo'n drive begint doorgaans tussen de driepuntslijn en de basket. Een speler die in een snelle tegenaanval de bal verzamelt tussen de middenlijn en de driepuntslijn zat volgens de Interpretations nog niet in een drive. De schotbeweging eindigt als de bal de handen heeft verlaten. Bij een speler in de lucht eindigt hij pas als beide voeten weer op de vloer staan.

Alleen in het voorveld

Buiten het voorveld is er geen schotbeweging. Er zijn twee uitzonderingen: de laatste actie voor het einde van een kwart of verlenging en de laatste actie voor het verstrijken van de schotklok. Dan mag de speler overal staan en begint de schotbeweging bij de gather. Een fout op een schot vanaf de eigen helft met 1 seconde op de schotklok is dus een fout in schotbeweging. Met 18 seconden is hij dat niet.

Wat de schotbeweging ongedaan maakt

Het aantal stappen zegt niets. Wat de speler na de fout doet zegt wel iets. Past hij de bal weg, dan was hij niet in schotbeweging. Dat geldt bij een sprongschot en bij een drive. Bij een sprongschot was hij ook niet in schotbeweging als de bal omhoog gaat maar van de basket af. Dat geldt ook als hij niet naar de basket kijkt. Omhoog naar de ring kijken telt als het gezicht naar de basket, ook bij een lay-up achterlangs.

Situaties in de zaal

Wat is de juiste beslissing? Klik op een situatie voor het antwoord.

Anna (rood) dribbelt vanaf de driepuntslijn recht op de basket af. Bas (blauw) staat al buiten de no-charge halve cirkel in haar baan, met zijn gezicht naar haar en beide voeten op de vloer, voordat Anna haar dribbel richting basket begint. Hij blijft staan. Anna loopt met haar schouder tegen zijn borst. Wat fluit je?

Charging, een fout van Anna. Bas had een legale verdedigingspositie met zijn gezicht naar de aanvaller en beide voeten op de vloer voordat het contact op zijn torso kwam. Dan heeft de speler met de bal het contact veroorzaakt.

Bas (blauw) staat met een legale verdedigingspositie voor dribbelaar Anna (rood), buiten de no-charge halve cirkel. Anna wijkt naar links. Bas schuift zijwaarts mee zonder naar haar toe te stappen. Daarbij zijn zijn beide voeten een ogenblik los van de vloer. Hij staat weer in haar baan als Anna tegen zijn borst loopt. Wat fluit je?

Charging, een fout van Anna. Een verdediger met een legale verdedigingspositie mag opzij of achteruit bewegen om die te houden, en een of beide voeten mogen daarbij even los van de vloer zijn, zolang hij niet naar de speler met de bal toe beweegt; contact op zijn torso is dan een charge.

Chris (rood) heeft de bal niet en sprint langs de zijlijn naar de hoek om daar een pass te ontvangen. Dana (blauw) stapt op het laatste moment in zijn baan, een halve stap voor hem. Op het moment van het contact staat zij met haar gezicht naar hem en met beide voeten op de vloer. Chris kan niet meer stoppen en loopt tegen haar aan. Wat fluit je?

Blocking, een fout van Dana. Bij een speler zonder bal gelden tijd en afstand: de verdediger mag niet zo dicht en zo snel in de baan van een lopende tegenstander gaan staan dat die niet meer kan stoppen of uitwijken, en de afstand is nooit minder dan een normale stap.

Wil je meer dan alleen deze regel kennen?

Kijk bij elke drive eerst naar de voeten van de verdediger en weet het antwoord voordat het contact komt. Deze regel geeft antwoord op één situatie. Met de complete cursus begrijp je hoe spelregels, spelsituaties en beslissingen samenhangen. Zo sta je met meer zekerheid op het veld, op de tribune of aan de tafel, en voorkom je onnodige discussie.

De cursus, vanaf € 14,99 per speler(prijs per speler bij aankoop van vier toegangscodes)

Bekijk de pakketten

Zestien sporten, dezelfde aanpak

Klik op een sport voor de spelregels, de techniek en de tactiek van dat spel.